Taahhüt bitmeden internet iptali, cayma bedeli nasıl hesaplanır

Kalan bütün ayları ödeyeceğini sanıyorsan dur

Taahhüt bitmeden internet iptali için arayan müşterilerin yarısı hesabı daha telefonu açmadan kafasında yapıp gelirdi: "On ay kaldı, on ay çarpı fatura, mahvoldum." On yıl boyunca çağrı merkezinde, mağazada ve saha ekibinde bu cümleyi o kadar çok duydum ki, artık ilk cevabım ezberdeydi. Hayır, öyle hesaplanmıyor.

Kuralın kaynağı, Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği'nin 12. maddesinin beşinci fıkrası (Resmî Gazete'deki metin). Fıkranın söylediği şu: Operatörün isteyebileceği tutar, taahhüdü bozduğun ana kadar sana sağlanan indirimler ile cihaz ya da diğer faydaların henüz tahsil edilmemiş bedeliyle sınırlı. Ama kalan dönemde senden alınacak, henüz faturalanmamış tutarların toplamı bundan küçükse, küçük olan esas alınıyor. Yani iki rakam çıkar, düşüğünü ödersin.

Cayma bedeli neden taahhüdün ortasında zirve yapıyor

Kafa karıştıran nokta bu. İlk ayda iptal edersen indirim daha yeni birikmeye başladı, bedel düşük. Son ayda iptal edersen önünde faturalanacak bir iki ay kaldı, bedel yine düşük. Ortada ise ikisi de büyüktür ve küçüğü bile ciddi bir rakama ulaşır.

Nisan 2026'da bir abone forumda tam bunu sordu (Technopat'teki konu). 26 Mart'ta 18 aylık bir kampanyayla taahhüdünü yenilemişti, 14 Nisan'da yani yaklaşık 20 gün sonra iptal etmek istiyordu. Taahhütsüz tarife ücreti 1.334,99 TL, ödediği kampanyalı ücret 654,99 TL, aylık indirim 680 TL'ydi. Sözleşmesinde "azami cayma bedeli" olarak 6.010 TL yazıyordu ve haliyle paniklemişti.

Bunu okuyunca doğrudan hesap makinesini açtım. Aynı rakamlarla, ay ay iki tutarı yan yana koyunca tablo şöyle çıkıyor:

Hesap: Yönetmelik m.12/5 mantığıyla, cihaz ve kurulum bedeli hariç, tam ay üzerinden yaklaşık değerler. Gerçek tutar gün bazında hesaplanır ve taahhütnamede yazan yönteme bağlıdır.

İki çizgi 8,8. ay civarında kesişiyor ve orada bedel yaklaşık 6.005 TL'ye çıkıyor. Sözleşmedeki 6.010 TL tam olarak bu tepe noktası. Yani "azami" kelimesi, ilk ayda ödeyeceğin tutarı değil, taahhüt boyunca ulaşılabilecek en yüksek tutarı anlatıyor. 2022'den beri operatörlerin taahhüt özetinde azami, asgari ve ortalama cayma bedelini ayrı ayrı yazması zorunlu, ama kimse bunun ne anlama geldiğini müşteriye anlatmıyor. Bu abone 20. günde çıkarsa, kabaca 680 TL'lik bir indirim ve varsa küçük bir modem ücretiyle karşılaşması bekleniyor; 6.010 TL ile değil.

Kendi paketinin rakamlarını girip aynı hesabı saniyeler içinde görmek için cayma bedeli hesaplama aracını kullanabilirsin. Faturandaki kampanyalı ücreti, kampanyasız liste fiyatını ve geçen ayı yazman yetiyor.

Taşınıyorsan cebinde olması gereken iki belge

Taşınma, cayma bedelinden tamamen kurtulabileceğin en yaygın durum. Yönetmeliğin aynı maddesinin altıncı fıkrası, mobil dışındaki taahhütlü aboneliklerde, yeni yerleşim yerinde hizmetin aynı nitelikte sunulması fiilen imkânsızsa ve yerleşim yeri değişikliğini belgelendirirsen cayma bedeli ödemeden fesih hakkı tanıyor. Cihaz sende kalıyorsa yalnızca cihazın kalan ücreti istenebiliyor.

Kâğıt üstünde net. Sahada ise işin kilitlendiği yer hep "belgelendirme" kelimesi oldu.

Ekim 2026'da bir abone, ev internetini 6 Ekim'de yeni adresine naklettirmek istedi. Yeni adreste altyapı yoktu, nakil yapılamadı ve iptal önerildi; kabul etti. Ardından bir SMS geldi: Adına kayıtlı bir sabit hat faturası ya da abonelik sözleşmesi 24 saat içinde iletilmezse kampanya avantaj bedeli faturaya yansıtılacaktı. Abonenin adına düzenlenmiş ikametgâh belgesi vardı, evde fiilen oturuyordu, ama evin faturaları eşinin üzerineydi. Belgelerini gönderdi, cevap gelmedi. Bir hafta boyunca onlarca görüşme yaptı, CİMER'e ve BTK'ya başvurdu; 14 Ekim'de genel müdürlükten bir yetkilinin sorunu çözdüğünü yazdı.

Bir başka abone Ağustos 2026'da Antalya'dan Hatay'a taşındı, yeni adreste altyapının gelmesini beklerken önce ek ücret, sonra daha önce hiç duymadığı bir aktivasyon ücreti, en sonunda da yaklaşık 4.000 TL'lik bir cayma bedeli ihtimaliyle karşılaştı. İptal için yine ikametgâh ya da adına fatura istendi. Ekim başında sorun çözüldü, ama modemi iade etmek için kargo ücretini kendisi ödemek zorunda kaldı.

İki hikâyenin ortak noktası, belgelerin taşınmadan önce hazırlanmamış olması. Ben olsam taşınmadan önce iki şeyi hazırlardım. Birincisi, e-Devlet'ten alınan, yeni adresi gösteren yerleşim yeri belgesi. İkincisi, yeni adreste hizmet verilemediğine dair operatörün kendi yazılı ya da kayıtlı beyanı: nakil başvurusunun reddedildiği SMS, çağrı kaydı numarası, ekran görüntüsü. Bu ikisi elindeyse "24 saat içinde belge gönderin" mesajı seni telaşa sokmaz. Modemi de mümkünse bir mağazaya elden teslim et ve teslim tutanağını sakla.

Faturada modem satırını görünce şaşırma

Taahhüt bitmeden internet iptali yaptıktan sonra gelen son faturada müşterilerin en çok takıldığı kalem, cayma bedeli değil, onun hemen altındaki satır oluyordu. Modemi ya da başka bir cihazı taksitle aldıysan, kalan taksitler cayma bedelinden ayrı olarak isteniyor. Bu, yönetmelikte de açıkça yazıyor; taşınma ve hız muafiyetlerinde bile cihazın kalan bedeli istenebiliyor.

Kampanyada "kurulum bizden" ya da "ilk ay ücretsiz" gibi bir avantaj verildiyse, bu da taahhüt kapsamında sağlanan bir fayda sayılabiliyor ve hesaba girebiliyor. Benim gözlemim şu: Sözleşme özetini açıp "cihaz bedeli", "aylık cihaz ücreti" ve "cayma bedeline konu olabilecek diğer tutarlar" satırlarına bir kere bakan müşteri, son faturada sürpriz yaşamıyordu. Bakmayan ise genellikle çağrı merkezini ikinci kez arıyordu. Modem operatöre aitse, iade koşullarını ve süresini de iptal günü sor; iade edilmeyen modem için ayrıca bedel çıkabiliyor.

Hız gelmiyorsa elinde ölçüm sonucundan başka koz yok

2022 değişikliğiyle yönetmeliğe çok değerli bir fıkra girdi: Kurumun belirlediği adrese dayalı hız ölçüm kriterleri sağlanamazsa, cihazın kalan bedeli hariç herhangi bir cayma bedeli ödemeden taahhütlü aboneliği feshedebilirsin.

Burada müşterilerin en sık yaptığı hata, telefonu Wi-Fi'a bağlayıp hız testi yapıp ekran görüntüsünü "kanıt" diye göndermek. Bu ölçüm modemden, duvardan, telefonun antenden kaynaklanan kayıpları da içeriyor; ciddiye alınmıyor. Operatörün ya da kurumun kabul ettiği ölçüm yöntemiyle, modeme kabloyla bağlı bir bilgisayardan, farklı gün ve saatlerde yapılmış ölçümler elinde olmadan bu kapıyı zorlamak, sonuç değişmeyen telefon görüşmeleri demek. Önce arıza kaydı aç, kayıt numarasını sakla, düzelmiyorsa ölçümlerle birlikte fesih talebini yazılı ilet.

Taahhüt bitmeden internet iptali için hangi kapıyı çalarsın

Aboneliğini sonlandırmak için operatörün müşteri hizmetlerini, çevrimiçi işlem merkezini, mağazasını ya da e-Devlet'i kullanabilirsin; yönetmelik birden fazla kanalı açık tutuyor. Benim önerim, hangi kanalı seçersen seç, talebin tarihli ve yazılı bir izinin kalması. Telefonda "iptal ettim" demek ile ekranda başvuru numarası görmek aynı şey değil.

Bir de zamanlama var. Taahhüt bitimine iki üç ay kaldıysa ve tablodaki gibi bedel artık iniş yolundaysa, iptali birkaç hafta ertelemek bazen yüzlerce lira kurtarır. Taahhüt bitiş tarihini bilmeyen müşteri o kadar çok ki, bunu sorduğumda faturayı karıştırmaya başlarlardı. Bitiş tarihini ve kalan günü Taahhütsayar ile görebilirsin; bitişe yakın geçiş yapmak, hem cayma bedelini hem de taahhüt bitince gelen kampanyasız fiyat zammını aynı anda atlatmanın en sade yolu.

Son olarak, bazı operatörler başka operatörden geçen yeni abonelerin cayma bedelini belirli bir üst sınıra kadar karşılıyor. Böyle bir kampanyaya güveniyorsan, karşılanacak tutarın faturaya mı yansıyacağını yoksa sonradan mı iade edileceğini ve hangi belgeyi istediklerini başvurudan önce sor.