Modem seçimi yaparken nelere dikkat edilmeli, sahada en çok yanılan beş nokta

Antenleri saymayı bırak, önce şu soruyu sor

Modem seçimi konusunda mağazada en sık duyduğum cümle şuydu: "En hızlısını verin." Hangisi en hızlı peki? Bilen yok. On yıl boyunca kurulumda, arıza masasında ve mağaza tezgâhında aynı soruyu sordum ve cevabı neredeyse hiçbir müşteri bilmiyordu: Evine gelen hat ne?

Modem, hattın taşıdığından fazlasını üretemez. 100 Mbps'lik bir hatta en pahalı cihazı da taksan, cebine 100 Mbps'ten fazlası düşmez. Pahalı modemin yaptığı tek şey, o 100 Mbps'i duvarların ardındaki odaya daha az kayıpla, daha çok cihaza aynı anda ve daha kararlı şekilde dağıtmak. Bu yüzden anten sayısına, kutudaki "AX3000", "AX5400" gibi büyük rakamlara bakmadan önce hattına ve kendi kullanımına bakmak gerekiyor.

Hattın fiber mi VDSL mi, modem de ona göre değişiyor

Altyapı türü, alacağın cihazın tipini doğrudan belirler. Yanlış altyapıya uygun modem almak, kutusundan bile çıkmadan iade edilecek bir alışveriş demek.

Fiber (FTTH) hatta evine gelen fiber kablo, ışık sinyalini elektriğe çeviren bir cihaza (ONT) bağlanır. Bazı operatörler ONT ile router'ı tek kutuda verir, bazıları ayrı. Kendi router'ını kullanacaksan, router'ın internet portuna (WAN) ONT'den gelen Ethernet kablosu takılır ve bağlantı genellikle PPPoE ile kurulur. Burada senin işin, gigabit ya da daha yüksek WAN portu olan bir router seçmek.

VDSL ve ADSL hatta modem doğrudan telefon kablosuna bağlanır ve içinde DSL çipi olmak zorundadır. Bu hatlarda modemin desteklediği VDSL2 profili önemli. Türkiye'deki VDSL hatlarının çoğu 17a profiliyle çalışır; bu profilin teorik tavanı yaklaşık 100 Mbps indirme, 50 Mbps yükleme. 35b profili daha yüksek hızlara izin verir, ama santral ya da saha dolabı desteklemiyorsa ve sokaktaki dolaba uzaksan pratikte işe yaramaz.

Kablo internet ise DOCSIS standardını destekleyen bir kablo modemle çalışır; ne fiber ne VDSL modemi orada iş görür.

Adresindeki altyapının hangisi olduğunu bilmiyorsan, modeme para vermeden önce altyapı sorgulama aracıyla kontrol et.

1000 Mbps'e geçtim ama Wi-Fi 300'de kaldı

Aralık 2025'te bir kullanıcı, 100 Mbps fiber paketten 1000 Mbps'e geçtiğini yazdı (Technopat'teki konu). Wi-Fi'da 2,4 GHz bantta 50 Mbps, 5 GHz bantta 300 Mbps alıyordu. Destek ekibi altyapıda sorun olmadığını, modemin konumunun etkili olabileceğini söyledi. Modem zaten yakındı, modemin dibinde ölçtüğünde de fark yoktu. Forumda önerilen kanal genişliği ayarlarını denedi; hiçbir şey değişmedi. Ortaya çıkan, modemin Wi-Fi 5 olmasıydı ve önerilen çözüm operatörden Wi-Fi 6 modemle değişim istemekti.

Bunu okuyunca doğrudan aklıma gelen, sahada yüzlerce kez gördüğüm bir sahne oldu. Paket yükseltilir, modem aynı kalır. Kâğıt üstünde Wi-Fi 5 standardı yüksek hızlara izin verse de evdeki gerçek kullanımda, iki antenli bir telefonla birkaç yüz Mbps'in üstüne çıkmak zor. Paketi yükselttiğin gün modemi de sorgulamak gerekiyor. Gigabit pakette modemin en az Wi-Fi 6 olması, 5 GHz bantta 160 MHz kanal genişliğini desteklemesi ve tam hızı görmek istediğin cihazı kabloyla bağlaman beklentini gerçekçi kılar.

Wi-Fi 6 modem aldım, telefonum hâlâ aynı hızda

Eylül 2022'de başka bir kullanıcı, 35 Mbps paketiyle Wi-Fi 6 modem teklifi aldığını, ama evdeki hiçbir cihazın Wi-Fi 6 desteklemediğini yazdı ve haklı olarak "fark eder mi" diye sordu.

Kişisel izlenimlerim doğrultusunda cevabı netti: Tepe hızda neredeyse hiç fark etmez. Kablosuz bağlantı, modem ile cihaz arasında ikisinin de desteklediği en yüksek ortak standartta kurulur. Telefon Wi-Fi 5 ise bağlantı Wi-Fi 5'tir. 35 Mbps'lik bir hatta zaten darboğaz modem değil, hattın kendisi.

Wi-Fi 6'nın asıl faydası başka yerde. OFDMA ve gelişmiş MU-MIMO gibi teknolojiler sayesinde aynı anda çok sayıda cihaza daha düzenli hizmet verir; akıllı TV, iki telefon, bir tablet, oyun konsolu ve birkaç akıllı ev cihazının olduğu evlerde gecikme ve kopmalar azalır. Yeni alınan telefonların çoğu artık Wi-Fi 6 ya da 6E destekliyor, yani bugün alınan bir Wi-Fi 6 modem birkaç yıl sonra tam karşılığını verir. Bugün için tek başına hız beklentisiyle almak ise boşa para.

Bağlantı bilgileri doğru, internet yok

Kendi router'ını alan müşterilerin kurulum gününde takılıp kaldığı yer genellikle aynıydı. Şubat 2024'te bir kullanıcı, fiber hattında kendi aldığı router'ı kurdu; PPPoE kullanıcı adı ve şifresi doğruydu, VLAN numarasını da (35) girmişti, ama bağlantı kurulmuyordu. Sorun, girdiği MAC adresinin yanlış olmasıydı; düzeltince internet geldi (Technopat'teki konu).

Fiber hatta kendi router'ını kullanacaksan, kurulumdan önce şu dört bilgiyi elinde bulundurmalısın: PPPoE kullanıcı adı, şifresi, VLAN numarası ve operatörün bazı durumlarda istediği MAC adresi. VLAN numarası her bölgede aynı olmayabiliyor; en güvenli kaynak, operatörün verdiği cihazın arayüzündeki mevcut ayarlar. Bir de şu var: Evde operatörün verdiği ev telefonu (sabit hat) hizmetini kullanıyorsan, kendi router'ın bu hizmeti desteklemeyebilir. Bunu satın almadan önce sor. Sonra değil.

Aynı tabloyu DSL hatlarda da gördüm. Mayıs 2023'te bir kullanıcı, eski modemini başka bir modemle değiştirdikten sonra oyun indirme hızının düştüğünü, hızın sürekli dalgalandığını ve oyunlarda ping'in anlık 150 ms'ye çıktığını yazdı. DSL hatta modemin içindeki çip, hattın gürültüsünü ne kadar iyi tolere ettiğini belirler; aynı hatta iki farklı modem farklı senkron hızı ve farklı kararlılık verebilir. Modem değiştirdikten sonra arayüzdeki senkron hızına ve sinyal-gürültü oranına (SNR) bakmadan "modem bozuk" ya da "hat bozuk" demek doğru değil.

Modem seçimi paket hızına göre nasıl değişir

Pazarlama rakamları yerine şu tabloyu kullanırdım. Önce evin gerçekten kaç Mbps'e ihtiyacı olduğunu kaç Mbps yeterli aracıyla hesapla, sonra o hızın satırına bak.

Son kontrol: 30.10.2026. Değerler gerçek kullanım için önerilen alt sınırlardır; kutudaki teorik hızlar evde ulaşılabilir hızlar değildir.

Tabloda yazmayan ama sahada fark yaratan birkaç özellik daha var. Geniş ya da çok katlı bir evde tek bir güçlü modem yerine birden fazla noktadan yayın yapan bir mesh sistemi daha iyi sonuç veriyor. Aynı anda çok cihaz bağlanan evlerde işlemci ve bellek kapasitesi yüksek bir cihaz, akşam saatlerinde donmaları azaltıyor. WPA3 şifreleme desteği ve düzenli yazılım (firmware) güncellemesi de güvenlik için olmazsa olmaz.

Modemi suçlamadan önce bir kablo ve beş dakika

Modem seçimi yapmadan, hatta eski modemi kutusuna koymadan önce yaptığım ilk şey her zaman aynıydı. Bir bilgisayar, bir kablo, bir hız testi. O kadar. Kabloda paket hızının yüzde 80–90'ını görüyorsan hat sağlıklı, sorun kablosuz tarafta; modem ya da konumu değişebilir. Kabloda da düşük çıkıyorsa yeni modem büyük ihtimalle derdine çare olmaz, önce operatörle hattı konuşmak gerekir.

Bu testi internet hız testi aracıyla, evdeki diğer cihazlar boştayken, akşam ve sabah olmak üzere birkaç kez yap. Sonra aynı testi modemden uzaktaki odada, Wi-Fi ile tekrarla. İki ölçüm arasındaki fark, sana yeni bir modem mi, bir mesh noktası mı yoksa sadece modemin yerini mi değiştirmen gerektiğini söyler.